Bản đồ địa lí có nội dung phong phú và đa dạng. Để biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ, người ta phải sử dụng những phương pháp phù hợp. Mỗi phương pháp có đặc điểm riêng và phù hợp với những loại đối tượng nhất định.
BẢNG SO SÁNH 5 PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CHÍNH
| Phương pháp | Đối tượng biểu hiện | Cách thể hiện | Khả năng thể hiện |
| 1. Kí hiệu | Đối tượng phân bố theo điểm xác định.
Ví dụ: – Đỉnh núi, mỏ khoáng sản,… – Nhà máy, điểm dân cư, trường học (diện tích nhỏ, không thể biểu hiện theo tỉ lệ) |
Dùng kí hiệu bản đồ (hình học, chữ, tượng hình) Đặt chính xác vào vị trí phân bố | Chất lượng (loại đối tượng): qua hình dạng, màu sắc
Số lượng (quy mô): qua kích thước kí hiệu Cấu trúc, sự phát triển theo thời gian |
| 2. Kí hiệu đường chuyển động | Sự di chuyển của đối tượng tự nhiên: Dòng biển, hướng gió, bão,…
Sự di chuyển kinh tế – xã hội: Luồng di dân, vận chuyển hàng hóa,… |
Dùng mũi tên trên bản đồ | Hướng di chuyển: hướng của mũi tên
Cường độ: độ rộng của mũi tên Tính chất: màu sắc của mũi tên |
| 3. Bản đồ – biểu đồ | Giá trị tổng cộng của đối tượng theo từng đơn vị lãnh thổ.
Ví dụ: – Sản lượng lúa theo tỉnh – Kim ngạch xuất nhập khẩu theo quốc gia,.. |
Đặt biểu đồ (cột, tròn, đường,…) trong phạm vi của từng đơn vị lãnh thổ tương ứng | Số lượng và chất lượng của đối tượng
Dễ dàng so sánh giữa các đơn vị lãnh thổ |
| 4.Chấm điểm | Đối tượng phân tán, rải rác trên lãnh thổ.
Ví dụ: Dân cư nông thôn, đàn gia súc,… |
Phân bố các điểm chấm trên bản đồ
Mỗi điểm chấm = một số lượng nhất định (ghi trong chú giải) Chấm càng dày → mật độ càng cao |
Chủ yếu về số lượng và mật độ phân bố |
| 5. Khoanh vùng | Đối tượng phân bố theo từng vùng.
Ví dụ: Vùng trồng lúa, vùng chăn nuôi, vùng rừng,… |
Dùng đường nét vẽ ranh giới vùng
Kết hợp màu sắc,kí hiệu hoặc viết tên đối tượng vào vùng |
Phạm vi phân bố của đối tượng |
CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÁC
Ngoài 5 phương pháp chính, còn có các phương pháp khác:
• Phương pháp kí hiệu theo đường: biểu hiện các đối tượng phân bố dọc theo tuyến (đường sắt, đường bộ,…).
• Phương pháp đường đẳng trị: dùng các đường nối những điểm có cùng giá trị (đường đồng mức, đường đẳng nhiệt,…).
• Phương pháp nền chất lượng: dùng màu sắc hoặc kí hiệu nền để phân chia các vùng theo chất lượng khác nhau (loại đất, loại rừng,…).
• Phương pháp bản đồ – mật độ.
• Phương pháp biểu đồ định vị.
