I. VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM
- Vai trò:
- Kinh tế: góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực đất nước; tạo nguồn thu (kể cả ngoại tệ), thúc đẩy các ngành kinh tế liên quan; tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân;
- Lĩnh vực khác: đáp ứng nhu cầu tinh thần, phục hồi và bồi dưỡng sức khoẻ; bảo tồn, phát triển giá trị văn hoá, bảo vệ môi trường; tăng cường hiểu biết, quan hệ giữa các dân tộc, quốc gia.
- Đặc điểm:
- Vừa mang đặc điểm ngành kinh tế, vừa mang đặc điểm ngành văn hoá – xã hội;
- Là ngành kinh tế tổng hợp, liên quan nhiều ngành nghề;
- Có tính mùa vụ, chịu ảnh hưởng lớn bởi điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội, dịch bệnh; khoa học – công nghệ làm thay đổi hình thức, chất lượng của ngành du lịch.
II. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
- Sự có mặt của tài nguyên du lịch tự nhiên, tài nguyên du lịch nhân văn và sự kết hợp giữa chúng tạo ra sản phẩm du lịch.
- Thị trường (khách du lịch) ảnh hưởng lớn tới doanh thu và cơ cấu sản phẩm du lịch.
- Cơ sở vật chất – kĩ thuật (lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi, thương mại) và cơ sở hạ tầng (giao thông, bưu chính viễn thông, điện, nước) là điều kiện thiết yếu để tổ chức du lịch.
- Nguồn nhân lực chuyên nghiệp, chất lượng cao mang lại sự hài lòng cho du khách.
- Các điều kiện kinh tế – xã hội khác (sự phát triển các ngành kinh tế, mức sống dân cư, chính sách nhà nước, an ninh chính trị, an toàn xã hội, dịch bệnh) tác động đến phát triển và phân bố du lịch.
III. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
- Phát triển nhanh từ thập kỉ 90 của thế kỉ XX đến nay, trở thành nhu cầu trong đời sống văn hoá – xã hội, nhất là ở các nước kinh tế phát triển.
- Số lượng khách du lịch quốc tế, doanh thu từ du lịch không ngừng tăng.
- Bên cạnh loại hình truyền thống (tham quan, nghỉ dưỡng, thể thao) đã xuất hiện loại hình mới (du lịch xanh, du lịch kết hợp hội nghị – hội thảo);
- Du lịch bền vững đang là xu hướng được các quốc gia quan tâm do sự bùng nổ du lịch gây tác động tới môi trường.
- Các nước có ngành du lịch phát triển nhất: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Pháp, Tây Ban Nha, I-ta-li-a, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Ô-xtrây-li-a, Liên bang Nga.

