I. VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM
- Vai trò:
- Với kinh tế: cung ứng và truyền tải thông tin, vận chuyển bưu phẩm, bưu kiện; hiện đại hoá, thay đổi cách thức tổ chức nền kinh tế, thúc đẩy kinh tế.
- Với lĩnh vực khác: đảm bảo giao lưu giữa các vùng, thúc đẩy hội nhập và toàn cầu hoá; tạo thuận lợi cho quản lí hành chính; nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần trong xã hội.
- Đặc điểm:
- Gồm 2 nhóm: bưu chính (vận chuyển thư, bưu phẩm, bưu kiện, hàng hoá) và viễn thông (dịch vụ gửi, truyền, nhận, xử lí thông tin);
- Sản phẩm là sự vận chuyển tin tức, bưu kiện, truyền dẫn thông tin điện tử từ nơi gửi đến nơi nhận;
- Viễn thông không cần tiếp xúc trực tiếp giữa người cung cấp và người sử dụng; đánh giá qua khối lượng sản phẩm (số lượng thư, thời gian đàm thoại); phụ thuộc lớn vào khoa học – công nghệ.
II. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
- Trình độ phát triển kinh tế, mức sống dân cư ảnh hưởng tới quy mô, tốc độ phát triển bưu chính viễn thông.
- Sự phân bố các ngành kinh tế, dân cư và mạng lưới quần cư ảnh hưởng tới mật độ phân bố và sử dụng bưu chính viễn thông.
- Sự phát triển khoa học – công nghệ tác động đến chất lượng hoạt động và sự phát triển của ngành.
III. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
- Bưu chính: gồm vận chuyển thư tín, bưu phẩm, chuyển tiền, điện báo; mạng lưới bưu cục không ngừng mở rộng, nâng cấp; nhiều dịch vụ mới (chuyển phát nhanh, khai thác dữ liệu qua bưu chính, bán hàng qua bưu điện) nhưng vẫn tập trung chủ yếu ở thành phố, trung tâm công nghiệp.
- Viễn thông phát triển nhanh, trở thành hạ tầng cơ sở quan trọng nhất của nền kinh tế, chủ yếu là điện thoại và internet.
- Điện thoại: từ chiếc đầu tiên năm 1876, đến năm 2019 có hơn 5 tỉ người sử dụng với hơn 8 tỉ thuê bao di động; bình quân 107,7 máy/100 dân; nước nhiều thuê bao nhất: Trung Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Bra-xin, Liên bang Nga.
- Internet ra đời năm 1989, tạo cách mạng trong viễn thông thế giới; năm 2019 có hơn 4,3 tỉ người sử dụng internet. Nước có tỉ lệ sử dụng cao: Ca-na-đa, Hàn Quốc, Nhật Bản, Anh, các nước EU, Trung Đông.
- Ngành viễn thông ứng dụng thành tựu công nghệ thông tin (internet kết nối vạn vật, dữ liệu số, điện toán đám mây) để nâng cao chất lượng dịch vụ.
