I. CƠ CẤU
- Dịch vụ là những hoạt động mang tính xã hội, tạo ra các sản phẩm phần lớn là vô hình (phi vật chất) nhằm thoả mãn các nhu cầu trong sản xuất và đời sống của con người.
- Khu vực dịch vụ có cơ cấu ngành hết sức đa dạng, phức tạp; kinh tế càng phát triển, xã hội càng văn minh thì càng xuất hiện nhiều ngành dịch vụ mới.
- Chia thành 3 nhóm: dịch vụ kinh doanh (tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải hàng hoá, bán buôn, bán lẻ,…), dịch vụ tiêu dùng (y tế, giáo dục, thể dục thể thao, du lịch, bưu chính viễn thông,…), dịch vụ công (hành chính công, thủ tục hành chính,…).
II. VAI TRÒ
- Về kinh tế: giúp hoạt động sản xuất, phân phối diễn ra thông suốt, hiệu quả cao, giảm rủi ro; thúc đẩy phân công lao động, hình thành cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế hợp lí, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá; góp phần tăng thu nhập quốc dân và thu nhập cá nhân.
- Về xã hội: giúp các lĩnh vực đời sống xã hội, sinh hoạt công cộng diễn ra thuận lợi, nâng cao đời sống con người.
- Về môi trường: góp phần khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường.
- Giúp tăng cường toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế.
III. ĐẶC ĐIỂM
- Sản phẩm dịch vụ phần lớn là phi vật chất, nên việc đánh giá chất lượng và quy mô cung cấp dịch vụ khó hơn so với đánh giá sản phẩm vật chất (nông nghiệp, công nghiệp).
- Quá trình sản xuất (cung cấp) dịch vụ và tiêu dùng (hưởng thụ) dịch vụ thường diễn ra đồng thời.
- Sự phát triển của khoa học – công nghệ làm thay đổi hình thức, cơ cấu, chất lượng của ngành dịch vụ.
IV. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
- Vị trí địa lí có ý nghĩa trong việc thu hút vốn đầu tư, nguồn lao động chất lượng cao, tiếp cận thị trường bên ngoài, thực hiện toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế.
- Nhân tố tự nhiên (địa hình, khí hậu,…) tác động trực tiếp tới sự phát triển và phân bố của một số loại hình dịch vụ, đặc biệt giao thông vận tải và du lịch.
- Nhân tố kinh tế – xã hội có ý nghĩa quan trọng nhất:
- Trình độ phát triển kinh tế quyết định định hướng, trình độ, quy mô dịch vụ;
- Đặc điểm dân số, lao động ảnh hưởng tới tốc độ phát triển, cơ cấu, mạng lưới dịch vụ;
- Vốn đầu tư, khoa học – công nghệ ảnh hưởng tới quy mô, trình độ phát triển;
- Thị trường ảnh hưởng tới hướng phát triển, tốc độ và quy mô phát triển dịch vụ.
